Право, дефиниција

Spread the love

Правото, односно законите, е систем на правила создаден и спроведуван преку социјалните, односно општествените и владините институции со цел регулирање на однесувањето на жителите.

Правото се дефинира како „наука на правдата“ и „уметноста на правдата“ и со него се регулира и гарантира дека поединците или заедницата ќе се придржува до волјата на државата.

Законите што ги спроведува државата може да бидат создадени од колективното законодавно тело или само од еден законодавец, што резултира со статути, но и од извршното тело преку декрети и регулативи или, пак, може да се утврдат од судиите преку преседани, нешто што обично се случува во јурисдикциите на општо право.

Приватните поединци можат да создаваат правно обврзувачки договори, вклучително арбитражни спогодби и може да изберат да прифатат алтернативна арбитража во нормален судски процес.

Самото формирање на законите може да е влијаено од уставот, пишан или имплицитен, и од правата што се содржат во него. Како такви, законите влијаат врз политиката, економијата, историјата и општество и служат како медијатор за односите меѓу луѓето.

Исто така, постојат разлики меѓу различните видови права, како што се (а) граѓанското право, каде што законодавното или друго централно тело ги кодифицира и консолидира законите и (б) општото право, каде што судските преседани се прифаќаат како обврзувачки закони.

Историски, пак, религиозното право секогаш играло значајна улога во утврдувањето на секуларните работи и сè уште се употребува во некои религиозни заедници. Исламското шеријатно право е најупотребуваното свето право во светот. Се користи како примарен правен систем во некои земји, како Иран и Саудиска Арабија.

Судските пресуди во правото генерално се поделени на две главни области. Криминалното право се занимава со однесувањата на луѓето што се сметаат за штетни врз општествениот поредок. Според криминалното право, виновната страна може да биде казнета со затворска или парична казна. Граѓанското право, пак, се занимава со судските тужби (спорови) меѓу поединците и/или организациите.

Понекогаш, правото служи и како извор за научни испитувања во однос на правната историја, филозофијата, економската анализа и социологијата. Правото исто така се занимава со важните и сложени прашања што се однесуваат на еднаквоста, праведноста и правдата.

(Visited 6 times, 1 visits today)